Een ONT (Optical Network Terminal) is het kastje in uw meterkast dat het binnenkomende glasvezelsignaal omzet naar een ethernet-signaal dat uw router begrijpt. Samen met de FTU (Fiber Termination Unit) — de wandplaat waar de glasvezel het pand binnenkomt — vormt de ONT de overgang van het glasvezelnetwerk naar uw eigen bekabeling. Zonder ONT werkt uw FTTH-aansluiting niet, hoe snel de glasvezel buiten ook is.
In dit artikel leggen we in begrijpelijke taal uit hoe een moderne FTTH-aansluiting fysiek in elkaar zit, wat het verschil is tussen FTU en ONT, welke varianten ONT’s er zijn, wat u moet doen als een ONT defect is, en hoe de techniek achter PON en XGS-PON werkt.
Van straat tot stopcontact — de keten van een FTTH-aansluiting
Een FTTH-verbinding loopt in stappen: vanaf de centrale van de netwerkleverancier via een ondergrondse glasvezel naar uw pand, waar het signaal door een reeks apparaten wordt omgezet naar het ethernet-signaal dat uw IT-apparatuur gebruikt. Elk van die overgangen gebeurt op een specifieke plek met specifieke hardware.
De volledige keten in 5 stappen
1. Wijkcentrale / POP van de netwerkleverancier — waar de glasvezel vanuit het kernnetwerk vertrekt
2. Ondergrondse glasvezelkabel — loopt via mantelbuizen en lasdozen tot aan uw pand
3. FTU (Fiber Termination Unit) — de wand-unit waar de glasvezel het pand binnenkomt en afgemonteerd is
4. ONT (Optical Network Terminal) — zet het optische signaal om naar ethernet
5. Uw router / firewall — krijgt ethernet binnen en verdeelt het over uw netwerk
Voor u als gebruiker zijn alleen stap 3, 4 en 5 zichtbaar: die bevinden zich in uw meterkast of technische ruimte. Daarvóór is alles onzichtbaar en onder beheer van de netwerkleverancier.
FTU en ONT — wat is het verschil?
De FTU en de ONT worden in de praktijk weleens door elkaar gehaald, maar het zijn twee totaal verschillende apparaten met een andere functie en eigenaar.
De FTU
De FTU is de vaste wandplaat of -box waar de binnenkomende glasvezelkabel eindigt en afgemonteerd is. Het is een passief apparaat (geen stroom nodig, geen intelligentie) dat één ding doet: de glasvezel netjes beschikbaar maken via een gestandaardiseerde connector (SC/APC of SC/PC). De FTU wordt geplaatst en beheerd door de netwerkleverancier. U mag er in principe niet aan rommelen — het is netwerkeigendom.
Veelvoorkomende FTU-types in Nederland: FTU_TK01 (sinds 2016 de standaard van KPN Wholesale), FTU_TY01 (oudere standaard), FTU_GN01/GN02 (Genexis-uitvoering) en FTU_AT01 (gebruikt in bepaalde CAIW/Friesland-gebieden). Het type zegt voor u weinig behalve dat er soms een ombouwraam of adapter nodig is om de juiste ONT eraan te koppelen.
De ONT
De ONT is actief (heeft stroom nodig) en doet het echte vertaalwerk: het moduleert het ontvangen lichtsignaal van de glasvezel naar een elektrisch ethernet-signaal, en terug. Aan de ene kant zit een optische connector die direct of via een patchkabel op de FTU wordt aangesloten; aan de andere kant zit een RJ45 ethernet-poort waarop uw router wordt aangesloten.
De ONT is bij de meeste Nederlandse zakelijke FTTH-abonnementen onderdeel van de dienst en eigendom van de netwerkleverancier (KPN Wholesale). Defect? Dan regelt u vervanging via uw provider, niet zelf.
Analogie
Stel u voor dat de FTU een dubbel stopcontact is voor water, en de ONT een boiler die koud water omzet naar bruikbaar warm water. De FTU zit vast aan de muur, de ONT staat daarnaast en verbruikt stroom. U gebruikt de ONT alleen als er een boiler-kastje nodig is — dat is hier altijd zo voor glasvezel.
Welke vormen ONT’s er zijn
ONT’s komen in twee hoofdvormen: standalone boxen (een los kastje met eigen voeding, via patchkabel gekoppeld aan de FTU) en SFP-modules (een kleine pluggable glasvezel-transceiver die direct in een SFP-slot van een zakelijke router of switch gaat).
Standalone ONT
Dit is verreweg het meest voorkomende type bij kleinere zakelijke FTTH-aansluitingen:
- Los kastje, doorgaans 10–15 cm breed, wit of zwart
- Schroeft vaak direct tegen de FTU of klikt erover
- Eigen voedingsadapter (230V naar 12V)
- Eén RJ45 ethernet-uitgang (1 Gbps of 2,5 Gbps bij XGS-PON)
- LED-lampjes die de status aangeven (power, PON-sync, LAN-link)
Voorbeelden: Nokia XGS-PON ONT’s die op FTU_TK01 schuiven, Genexis-units voor oudere FTU’s.
SFP ONT-module
Een geavanceerdere oplossing, vooral gebruikt door IT-afdelingen die directe integratie willen met hun eigen switchapparatuur:
- Kleine pluggable transceiver, formaat van een usb-stick
- Wordt direct in een SFP-slot van een compatible router of switch geklikt
- Geen losse voeding nodig — haalt stroom uit de switch
- Minder kabels in de meterkast
- Niet compatible met alle routers — firmware-afhankelijk
Voor FTTO-klanten of grotere FTTH-opstellingen is de SFP-route elegant, maar voor de gemiddelde MKB-klant blijft standalone ONT de meest praktische keuze.
ONT voor G-PON vs XGS-PON
Belangrijk: een G-PON ONT werkt niet op XGS-PON en andersom. Bij nieuwe uitrol zet KPN vrijwel overal XGS-PON in (dat levert snelheden tot 10 Gbps), oudere gebieden zitten nog op G-PON (tot 1 Gbps). Uw provider levert de juiste ONT bij uw bestelling — dit is niet iets wat u zelf hoeft te kiezen.
Waar komt de ONT in uw meterkast?
De ONT hoort naast of tegen de FTU gemonteerd in uw meterkast of technische ruimte. De FTU zit daar waar de glasvezel-grondkabel het pand inkomt — vaak naast de elektriciteitsaansluiting, soms in een aparte ICT-kast op de begane grond.
Praktische installatie-eisen
Om de ONT goed te laten werken en installeren, zijn er een paar randvoorwaarden:
- Stopcontact binnen 1,5 meter: de voeding van de ONT heeft een vaste lengte adapterkabel
- Droog en op kamertemperatuur: geen direct daglicht, geen vocht, niet in garage/kelder zonder verwarming
- Ventilatie: de ONT wordt warm, dus geen afgesloten doos zonder luchttoevoer
- Ruimte voor LED-aflezing: u moet bij een storing kunnen zien welk lampje hoe knippert
- Niet in kabelgoten drukken: glasvezelkabel heeft een minimale buigradius, te strak draaien breekt het
Verder: de ONT hoort vast gemonteerd, niet los hangend aan de patchkabel. Een wandmontage-kit is meestal meegeleverd of tegen meerprijs leverbaar.
Wat als uw meterkast vol zit?
Een veelvoorkomende uitdaging bij oudere panden: de meterkast is ontworpen voor elektra en telefonie, niet voor een uitgebreide glasvezelopstelling. In die gevallen plaatsen we vaak een aparte ICT-kast in de buurt van de meterkast met FTU, ONT en router samen. Dit wordt bij de installatie afgestemd met de monteur en uw elektricien.
Plaatsing door de technicus
Wanneer u een FTTH-aansluiting bestelt bij ons, kunt u de ONT laten plaatsen door de netwerk-monteur bij het opleveren van de lijn. Dit is verreweg de eenvoudigste route en de standaardkeuze voor de meeste MKB-klanten.
Scenario 1: nieuwe aanleg waar glasvezel nog niet bij uw pand is
De monteur legt de glasvezel aan tot in uw meterkast, monteert de FTU af, plaatst de ONT, sluit de patchkabel aan, activeert het signaal en controleert de verbinding. Dit valt binnen de reguliere aansluitprocedure — u hoeft verder niets te doen. U krijgt een afspraak, gemiddeld een tijdsbestek van 2–4 uur.
Scenario 2: glasvezel al aanwezig (NLS6), alleen patchen en ONT plaatsen
Dit gebeurt bij panden waar de FTU er al zit (bijvoorbeeld van een vorige huurder of van de bouwer). In dit geval gebeurt er geen monteursbezoek vanuit de netwerkkant — het is aan de provider om de ONT te leveren en activeren. U krijgt dan doorgaans de ONT opgestuurd met een installatiehandleiding, óf wij plannen als ConnectSure een installatie-afspraak in met onze eigen installateur.
Scenario 3: ONT-vervanging bij defect
Als een ONT defect raakt (geen PON-sync LED, ethernet dood), dan maken we als provider een ticket bij het netwerkbedrijf. Er komt een monteur die de oude ONT komt omwisselen voor een nieuwe en het serienummer opnieuw registreert in het netwerk. Dit is geen onderhoud dat u of uw IT-beheerder zelf uitvoert — u mag geen ONT vervangen door een willekeurig exemplaar uit een webshop.
Wat als uw ONT defect is?
Een ONT gaat een jaar of tien mee in normale omstandigheden, maar kan bij bliksem, stroompieken of hardware-falen kapot gaan. De typische symptomen en wat u dan doet:
Symptomen van een defecte ONT
- Geen internet, terwijl uw router zelf gewoon werkt
- Op de ONT: geen PON-sync LED of knipperend rood
- Ethernet-LED op de ONT is dood terwijl de kabel naar de router goed zit
- Na stroomonderbreking komt de ONT niet meer terug
Wat u doet
1. Controleer eerst de voeding — zit de adapter nog in het stopcontact, staat er spanning op dat stopcontact?
2. Herstart de ONT — haal de stekker 30 seconden uit het stopcontact en sluit hem weer aan. Wacht 2 minuten op de PON-sync.
3. Controleer de patchkabel — de glasvezel-patchkabel tussen FTU en ONT kan gebroken zijn bij onzorgvuldig buigen. Zichtbaar knik? Meld dat bij het ticket.
4. Meld een storing — is de ONT écht stuk, dan meldt u dat bij uw provider. Wij regelen dan een nieuwe ONT en monteursbezoek in doorgaans 1-3 werkdagen (afhankelijk van SLA).
U mag de ONT niet zelf vervangen — elk exemplaar heeft een uniek serienummer dat bij het netwerk gekoppeld is aan uw adres. Een willekeurige ONT werkt niet zonder die registratie.
De techniek erachter: PON, G-PON en XGS-PON
PON staat voor Passive Optical Network en is de architectuur achter moderne FTTH-uitrol in Nederland sinds 2020. In plaats van voor elke klant een eigen fysieke glasvezel tot aan de centrale, wordt één glasvezel van de centrale gesplitst met passieve optische splitters over meerdere huishoudens/panden. Hierdoor is uitrol kosteneffectiever en snellere schaalbaar.
Waarom heet het ‘passief’?
Passief omdat tussen de centrale en uw pand geen actieve elektronische apparaten zitten — alleen glasvezels en optische splitters die met puur licht werken. Dat maakt PON-netwerken betrouwbaar (minder onderdelen die stuk kunnen) en energiezuinig.
G-PON (Gigabit PON)
De eerste PON-variant die KPN grootschalig uitrolt sinds 2020. Snelheden tot 2,5 Gbps gedeeld over de splittergroep, waardoor per klant tot 1 Gbps leverbaar is. Voor de meeste MKB-kantoren ruimschoots voldoende.
XGS-PON (10 Gigabit Symmetric PON)
De nieuwere variant, tegenwoordig de standaard voor nieuwe uitrol. Biedt tot 10 Gbps symmetrisch over de splittergroep. In de praktijk levert KPN nu maximaal 4 Gbps als zakelijk FTTH-product op XGS-PON. De overhead van het protocol beperkt de maximale werkelijke snelheid tot ~8,5 Gbps gedeeld.
NLS6 tot NLS9 — wat betekenen die codes?
Uw provider gebruikt in het bestelsysteem NLS-codes (New Line Service) om aan te geven hoe compleet uw aansluiting al is:
- NLS 6: glasvezel is volledig binnen, FTU is al gemonteerd — alleen ONT plaatsen
- NLS 7: glasvezel ligt tot de voorgevel, FTU-plaatsing nodig
- NLS 8: glasvezel ligt tot de erfgrens, laatste stukje moet nog aangelegd
- NLS 9: nieuwe aanleg vanuit uitrolgebied, planning bekend
- NLS 11: glasvezel compleet maar bestaande FTU moet vervangen worden
Voor u als klant zegt dit vooral iets over de levertijd: NLS 6 en 11 zijn typisch 6-14 werkdagen, NLS 7 en 8 eerder 40-50 werkdagen, NLS 9 nog langer afhankelijk van uitrolplanning.
Veelgestelde vragen
Moet ik de ONT zelf kopen?
Nee. Voor zakelijke FTTH-aansluitingen is de ONT onderdeel van de dienst en wordt geleverd door de netwerkleverancier. Zelf kopen van een willekeurige ONT op AliExpress of Amazon werkt niet — het serienummer moet in het netwerk geregistreerd worden.
Kan ik meerdere routers op één ONT aansluiten?
Nee, de ONT heeft doorgaans één ethernet-uitgang. Om meerdere apparaten direct aan te sluiten gebruikt u een switch of firewall achter de ONT. Onze standaard setup is ONT > firewall/router > intern netwerk.
Blijft de ONT bij een verhuizing of provider-overstap?
Bij verhuizing: de ONT blijft bij het pand (het hoort bij de aansluiting daar, niet bij u). Bij provideroverstap op dezelfde aansluiting (zoals een WSO-WSO migratie) blijft de ONT gewoon zitten en werkt door.
Gebruikt een ONT veel stroom?
Een XGS-PON ONT verbruikt typisch 4-6 watt continu. Op jaarbasis is dat ~40-50 kWh — rond de 10 euro per jaar aan stroomkosten. Verwaarloosbaar in de zakelijke context.
Mag ik de ONT uitzetten ’s nachts?
Technisch kan het, maar we adviseren het niet. De ONT heeft een herstart- en sync-tijd van ~2 minuten, en frequent uitschakelen verkort de levensduur. Voor stroombesparing zijn er effectievere plekken in uw IT-omgeving.
Kan ik een SFP-ONT in mijn eigen firewall gebruiken?
Bij zakelijke klanten met ondersteunde firewall-apparatuur (bepaalde Fortinet-, Cisco-, Draytek-modellen): ja, in overleg kunnen we een SFP-variant regelen. Dit vereist compatible firmware en een opname op de interoperabiliteitslijst van de netwerkleverancier — we adviseren u hier gericht over.
Kernpunten
- ONT = Optical Network Terminal: vertaalt glasvezellicht naar ethernet
- FTU = Fiber Termination Unit: passieve muuraansluiting waar de glasvezel binnenkomt
- De ONT is onderdeel van de dienst — niet zelf kopen, niet zelf vervangen
- G-PON (tot 1 Gbps) en XGS-PON (tot 4-10 Gbps) zijn de twee actieve FTTH-technieken
- Bij een defecte ONT meldt u een storing; vervanging gebeurt altijd door een netwerkmonteur
- Installatie duurt typisch 2–4 uur, afhankelijk van het NLS-type van uw aansluiting
- Een ONT verbruikt ~5W en is doorgaans onderhoudsvrij 10+ jaar
Overweegt u zakelijke glasvezel of wilt u weten wat uw FTTH-aansluiting kost? Lees over zakelijk glasvezel, glasvezel-kosten of vergelijk met FTTO voor dedicated bedrijfsverbindingen.