XGS-PON is de huidige generatie gedeelde glasvezeltechniek. Netwerkbeheerders zoals KPN, Open Dutch Fiber en Delta leveren daarmee tot 10 Gbit/s over één glasvezel, in beide richtingen even snel. Dat is vier keer de capaciteit van GPON, de techniek die tot voor kort de standaard was. Op hetzelfde aansluitpunt waar vroeger 500 Mbit/s het maximum was, worden snelheden boven 1 Gbit/s mogelijk. KPN levert zakelijk nu tot 4 Gbit/s, Delta Fiber tot 8.
PON verdeelt één glasvezel over meerdere panden
PON staat voor Passive Optical Network, een passief optisch netwerk. De meeste Nederlandse glasvezelaansluitingen werken zo. Eén glasvezel vanuit de wijkcentrale wordt met een splitter verdeeld over 32 of 64 woningen of bedrijfspanden. Die splitter is een klein optisch onderdeel zonder stroom. Dat is goedkoper en zuiniger dan een eigen actieve poort per aansluiting.
Alle aansluitingen op een splitter delen dezelfde datastroom. Elke aansluiting heeft een eigen versleuteling, zodat de buren uw verkeer niet kunnen lezen. Een systeem van tijdsloten zorgt dat iedere aansluiting op zijn beurt kan zenden.
GPON was de eerste grote uitrol
GPON (Gigabit PON) levert 2,5 Gbit/s download en 1,25 Gbit/s upload, gedeeld over alle aansluitingen op de splitter. Voor snelheden tot ongeveer 500 Mbit/s is dat genoeg. Bij cloudback-ups, videovergaderen of grote uploads loopt vooral de uploadcapaciteit snel tegen het plafond.
XGS-PON is even snel in beide richtingen
XGS-PON staat voor 10-Gigabit Symmetrical PON. Het levert 10 Gbit/s download en 10 Gbit/s upload over dezelfde fysieke glasvezel. De S staat voor symmetrisch: u krijgt evenveel uploadcapaciteit als downloadcapaciteit.
GPON en XGS-PON kunnen tegelijk over dezelfde glasvezel lopen, omdat ze andere golflengtes van licht gebruiken. Een netwerkbeheerder kan dus klanten naar XGS-PON verhuizen zonder dat de GPON-klanten er last van hebben.
Thuis valt een tragere upload weinig op. Op kantoor wel: back-ups van bestandsservers naar de cloud, video uploaden en camerabeelden versturen hebben allemaal upload nodig.
| Eigenschap | GPON | XGS-PON |
| Download (gedeeld) | 2,5 Gbit/s | 10 Gbit/s |
| Upload (gedeeld) | 1,25 Gbit/s | 10 Gbit/s |
| Symmetrisch | Nee | Ja |
| Hoogste snelheid per klant | meestal 500 Mbit/s, soms 1 Gbit/s | nu tot 4 Gbit/s bij KPN, tot 8 bij Delta Fiber |
| Aansluitingen per splitter | 32 tot 64 | 32 tot 64 |
| Golflengte (download/upload) | 1490/1310 nm | 1577/1270 nm |
| Kan samen met andere PON op één vezel | Ja | Ja |
Voor snelheden boven 1 Gbit/s heeft u dus XGS-PON of een eigen FTTO-lijn nodig. Op GPON is 1 Gbit/s de bovengrens.
KPN, Open Dutch Fiber en Delta stappen over
Consumenten en bedrijven vragen meer dan GPON kan leveren. Tegelijk is XGS-PON-apparatuur de afgelopen jaren fors goedkoper geworden, en is de oude GPON-apparatuur toe aan vervanging. Abonnementen van 1 en 2 Gbit/s worden gangbaar, en die passen niet meer ruim op één GPON-splitter.
De aansluiting in uw meterkast krijgt daardoor op een gegeven moment een nieuwe ONT, het kastje dat het glasvezelsignaal omzet. Is uw wijk al overgezet, dan kunt u vaak zonder graafwerk naar een hoger abonnement.
Voor veel bedrijven volstaat gedeelde XGS-PON
Voor 1 Gbit/s symmetrisch was vroeger al snel een eigen FTTO-lijn nodig, met hogere kosten en een langere aanlegtijd. Nu kan dat over een gedeelde XGS-PON-aansluiting. Wat 1 Gbit/s gedeelde glasvezel kost, staat bij zakelijke glasvezel.
XGS-PON past bij bedrijven die:
- meer dan 500 Mbit/s upload nodig hebben, zoals videoproductie, fotografie of architectenbureaus
- dagelijks grote hoeveelheden data naar de cloud back-uppen
- veel videovergaderen en grote bestanden delen
- een eigen lijn overwegen maar geen vaste hersteltijd nodig hebben
XGS-PON blijft wel gedeeld. U deelt capaciteit met de buren en er is in het basisniveau geen vaste hersteltijd. Moet uw verbinding binnen een afgesproken tijd hersteld zijn, of wilt u gegarandeerde bandbreedte met de Premium-uitvoering, dan blijft FTTO met het hoogste serviceniveau de betere keuze. Het topniveau herstelt binnen 4 tot 8 uur; een 24/7-storingsdienst is bij te bestellen.
Heeft uw pand al een glasvezelaansluiting, dan kan er vaak gedeelde zakelijke glasvezel op. Ligt er al een lijn van een andere aanbieder, dan zetten we die op onze naam, zonder graafwerk.
Uw huidige aansluiting hangt af van uw wijk
Uw wijk is al overgezet
In een groeiend deel van Nederland draait de centrale apparatuur in de wijk al op XGS-PON. U kunt dan naar een hoger abonnement, soms met een nieuwe ONT. Graafwerk is niet nodig.
Uw wijk staat nog in de planning
KPN, Open Dutch Fiber en Delta zetten hun netwerken de komende jaren stap voor stap om. Tot die tijd blijft GPON werken en verandert er voor u niets.
U heeft een eigen FTTO-lijn
FTTO werkt meestal punt tot punt, zonder splitter. De vezel is alleen voor u, en uploaden gaat even snel als downloaden. De overstap naar XGS-PON verandert voor u dus niets.
Opvolgers kunnen over dezelfde vezel
Er wordt al gewerkt aan 25G PON (25 Gbit/s symmetrisch) en 50G PON (50 Gbit/s symmetrisch). 25G PON draait in proeven; 50G PON is nog in ontwikkeling. Ook die technieken gebruiken eigen golflengtes en kunnen over dezelfde glasvezel lopen. Glasvezel die nu in uw pand ligt, kan dus nog lang mee.
U merkt het pas bij een nieuw abonnement
Zolang u uw abonnement niet wijzigt, merkt u weinig. De verschillen worden zichtbaar bij een hoger abonnement of een nieuw contract:
- snelheden boven 1 Gbit/s worden mogelijk op uw bestaande aansluitpunt
- upload wordt even snel als download
- minder vertraging op drukke momenten, omdat er vier keer zoveel gedeelde capaciteit is
- soms wordt de ONT vervangen, meestal kort en vaak zonder onderbreking
Goed om te weten
Hogere snelheden vragen een nieuwe ONT
Een GPON-ONT haalt ongeveer 1 Gbit/s. Voor 2,5 Gbit/s of meer heeft u een XGS-PON-ONT nodig. Die wordt geleverd en geplaatst via uw provider.
Uw router moet de snelheid aankunnen
Voor 1 Gbit/s volstaat een gangbare zakelijke router. Voor 2,5 Gbit/s en hoger heeft u een router met een internetpoort van 2,5 of 10 Gbit/s nodig. We adviseren u daarover als uw bandbreedte groeit.
Sneller internet vraagt een ander abonnement
Als KPN uw wijk omzet, komt de capaciteit beschikbaar. Uw abonnement bepaalt welke snelheid u krijgt, dus u moet zelf overstappen naar een hoger abonnement.
De techniek zelf maakt het niet duurder
Wat u betaalt hangt af van de snelheid en het serviceniveau. Een hogere snelheid kost meer, maar dezelfde snelheid op XGS-PON kost niet meer dan op GPON.
Uw data is afgeschermd van de buren
Elke aansluiting krijgt eigen sleutels (AES-128). Andere klanten op dezelfde splitter kunnen uw verkeer daardoor niet lezen.
Met de adrescheck ziet u of XGS-PON of een eigen glasvezellijn op uw adres beschikbaar is.